12-1

Ὁ Ἀρτζούνα ἠρώτησε: Ποῖος θεωρεῖται πληρέστερος – ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος πάντοτε προσηκόντως σοὶ ὑπηρετεῖ μὲ πίστιν, ἢ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος λατρεύει τὸ ἀνεκδήλωτον, τὸ αἰώνιον;

Εξήγηση: Εἰς αὐτὸν τὸν στίχον ὁ Ἀρτζούνα ἐπιθυμεῖ νὰ διασαφηνίσῃ, ποῖος θεωρεῖται πληρέστερος ἀσκητὴς πνευματικῆς πειθαρχίας ἐκ τῶν δύο ὁδῶν πρὸς τὴν συνείδησιν τοῦ Θεοῦ – εἴτε ἡ ὑπηρεσία πρὸς τὸν Θεὸν ὡς προσωποποιημένην ὕπαρξιν, εἴτε ἡ λατρεία τοῦ ἀνεκδηλώτου, ἀμόρφου Ἀπολύτου. Ἐρωτᾷ, ποῖος ἐκ τούτων τῶν λατρευτῶν εἶναι καλλίτερον ἐδραιωμένος εἰς τὴν πνευματικὴν πρακτικήν.

12-2

Ὁ Ὑπέρτατος Κύριος εἶπε: Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπευθύνουν τὸν νοῦν των πρὸς τὴν προσωπικήν Μου μορφὴν καὶ πάντοτε Μὲ ὑπηρετοῦν μὲ μεγάλην καὶ ὑπερβατικὴν πίστιν, κατ’ ἐμὲ εἶναι οἱ πληρέστεροι.

Εξήγηση: Εἰς αὐτὸν τὸν στίχον ὁ Κρίσνα ἀποκρίνεται, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μὲ εἰλικρινεστάτην πίστιν ἔχουν ἀπευθύνει τὸν νοῦν των πρὸς τὴν προσωπικήν Του μορφὴν καὶ πάντοτε Τὸν ὑπηρετοῦν, κατ’ Αὐτὸν εἶναι οἱ πληρέστεροι. Ἐνταῦθα δίδεται ἔμφασις εἰς τὴν δημιουργίαν προσωπικῶν σχέσεων μὲ τὸν Θεὸν καὶ τὴν ὑπηρεσίαν μὲ ἀγάπην καὶ πίστιν.

12-3

Αλλά εκείνοι που υπηρετούν πλήρως το αδήλωτο, το ακατανόητο, το πανταχού παρόν, το αδιανόητο, το αμετάβλητο, το ακίνητο και το αιώνιο – την απρόσωπη αντίληψη του Θείου.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα αρχίζει να απαντά για εκείνους που λατρεύουν την αδήλωτη, απρόσωπη πτυχή του Θείου. Περιγράφει αυτό το μονοπάτι, τονίζοντας ότι περιλαμβάνει την υπηρεσία του αδήλωτου, που είναι πέρα από την αίσθηση, πανταχού παρόν, αδιανόητο, αμετάβλητο, ακίνητο και αιώνιο.

12-4

Ισορροπώντας όλες τις αισθήσεις, έχοντας ίση διάθεση σε όλες τις καταστάσεις και ενεργώντας για το καλό όλων των όντων, αυτοί τελικά φτάνουν σε Εμένα.

Εξήγηση: Συνεχίζοντας την απάντηση για τους λάτρεις του αδήλωτου, ο Κρίσνα δηλώνει ότι εκείνοι που είναι ικανοί να ισορροπήσουν όλες τις αισθήσεις τους, να διατηρήσουν μια ίση στάση σε όλες τις καταστάσεις και να ενεργούν για το καλό όλων των όντων, τελικά φτάνουν και σε Αυτόν. Αυτό το μονοπάτι απαιτεί υψηλό επίπεδο αυτοπειθαρχίας και εσωτερικής ειρήνης.

12-5

Για εκείνους των οποίων το μυαλό είναι προσκολλημένο στην απρόσωπη, αδήλωτη πτυχή του Θείου, είναι πιο δύσκολο να πετύχουν, γιατί είναι δύσκολο για τα ενσωματωμένα όντα να επιτύχουν τον στόχο ακολουθώντας αυτό το μονοπάτι.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα εξηγεί ότι για εκείνους που είναι προσκολλημένοι στην απρόσωπη, αδήλωτη πτυχή του Θείου, είναι πολύ πιο δύσκολο να προχωρήσουν στο πνευματικό μονοπάτι, επειδή είναι δύσκολο για τα ενσωματωμένα όντα να επιτύχουν αυτή την κατανόηση του απρόσωπου, αδήλωτου Απόλυτου.

12-6

Αλλά εκείνοι που υπηρετούν Εμένα, αφιερώνοντας σε Εμένα όλες τις πράξεις τους, με ακλόνητη αφοσίωση ασχολούνται με την πνευματική υπηρεσία, διαλογίζονται συνεχώς για Εμένα και στρέφουν το μυαλό τους σε Εμένα.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα στρέφεται ξανά σε εκείνους που τον υπηρετούν ως προσωποποιημένο Θεό. Τονίζει ότι εκείνοι που αφιερώνουν σε Αυτόν όλες τις πράξεις τους, με ακλόνητη αφοσίωση ασχολούνται με την πνευματική υπηρεσία, διαλογίζονται συνεχώς για Αυτόν και στρέφουν το μυαλό τους σε Αυτόν, ακολουθούν ένα ευκολότερο μονοπάτι.

12-7

Αυτούς, ω Αρτζούνα, Εγώ γρήγορα σώζω από τον ωκεανό της γέννησης και του θανάτου.

Εξήγηση: Ο Κρίσνα υπόσχεται ότι εκείνους που έχουν αφιερώσει όλες τις πράξεις τους σε Αυτόν και με ακλόνητη αφοσίωση ασχολούνται με την πνευματική υπηρεσία, διαλογιζόμενοι συνεχώς για Αυτόν και στρέφοντας το μυαλό τους σε Αυτόν, θα τους σώσει γρήγορα από τον ωκεανό της γέννησης και του θανάτου, δηλαδή, από τα βάσανα της υλικής ύπαρξης και τον κύκλο της μετενσάρκωσης.

12-8

Απλώς στρέψε το μυαλό σου σε Εμένα, το Υπέρτατο Θείο Ον, και βύθισε όλη σου τη λογική σε Εμένα. Έτσι, θα ζεις πάντα σε Εμένα, γι' αυτό δεν υπάρχει αμφιβολία.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα τονίζει για άλλη μια φορά πόσο σημαντικό είναι να στρέψεις το μυαλό σου σε Αυτόν και να βυθίσεις τη λογική σου σε Αυτόν, γιατί, κάνοντας αυτό, ο άνθρωπος θα ζει πάντα στον Θεό. Ο Κρίσνα υπόσχεται ότι εκείνοι που είναι ικανοί να το κάνουν αυτό θα ζουν πάντα σε Αυτόν, και γι' αυτό δεν υπάρχει καμία αμφιβολία.

12-9

Αγαπητέ μου Αρτζούνα, κατακτητή των πλούτων, αν δεν μπορείς να στρέψεις το μυαλό σου σε Εμένα χωρίς περισπασμούς, τότε ακολούθησε τις ρυθμιστικές αρχές της πνευματικής πρακτικής. Με αυτόν τον τρόπο, ανέπτυξε μέσα σου την επιθυμία να φτάσεις σε Εμένα.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα προσφέρει μια εναλλακτική λύση για εκείνους που δεν μπορούν αμέσως να στρέψουν πλήρως το μυαλό τους σε Αυτόν. Αυτή η εναλλακτική λύση είναι να ακολουθήσουν τις ρυθμιστικές αρχές της πνευματικής πρακτικής, για να αναπτύξουν σταδιακά μέσα τους την επιθυμία να φτάσουν στον Θεό. Αυτή η πρακτική περιλαμβάνει τακτικές προσευχές, τελετουργίες και άλλες πνευματικές ασκήσεις.

12-10

Αν δεν μπορείς να ακολουθήσεις τις αρχές της πνευματικής πρακτικής, τότε προσπάθησε να εργαστείς για Εμένα. Επειδή θα εργάζεσαι για Εμένα, θα φτάσεις στην τελειότητα.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα προσφέρει μια ακόμη εναλλακτική λύση – εάν ένας άνθρωπος δεν μπορεί να ακολουθήσει τις αρχές της πνευματικής πρακτικής, πρέπει να προσπαθήσει να εργαστεί για τον Θεό. Αυτό σημαίνει να εκτελείς τα καθημερινά σου καθήκοντα με τη σκέψη στον Θεό και να αφιερώνεις την εργασία σου σε Αυτόν, γιατί, αφιερώνοντας την εργασία σου στον Θεό, ο άνθρωπος μπορεί να φτάσει στην πνευματική τελειότητα. Με αυτόν τον τρόπο, ακόμη και χωρίς να ακολουθεί αυστηρές τελετουργίες, ο άνθρωπος μπορεί να φτάσει στην πνευματική τελειότητα.

12-11

Ωστόσο, αν δεν μπορείς να εργαστείς έχοντας επίγνωση Εμού, τότε προσπάθησε να παραιτηθείς από τους καρπούς όλης σου της εργασίας και να είσαι αυτάρκης.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα δίνει μια ακόμη συμβουλή – αν ένας άνθρωπος δεν μπορεί να εργαστεί έχοντας επίγνωση του Θεού, τότε πρέπει να προσπαθήσει να παραιτηθεί από τους καρπούς όλης του της εργασίας. Αυτό σημαίνει να εκτελείς τα καθήκοντά σου χωρίς προσκόλληση στο αποτέλεσμα και να είσαι έτοιμος να δεχτείς ό,τι δίνει ο Θεός. Αυτή η παραίτηση βοηθά στην ανάπτυξη εσωτερικής ειρήνης και στην αυτάρκεια. Μια τέτοια δράση βοηθά στην απελευθέρωση από τον εγωισμό και στην ανάπτυξη εσωτερικής ειρήνης.

12-12

Αν δεν μπορείς να το κάνεις αυτό, τότε αφιερώσου στην τελειοποίηση της γνώσης. Ωστόσο, καλύτερος από τη γνώση είναι ο διαλογισμός, και καλύτερος από τον διαλογισμό είναι η παραίτηση από τους καρπούς όλης της εργασίας, γιατί, παραιτούμενος από τους καρπούς όλης της εργασίας, μπορείς να επιτύχεις ειρήνη.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα προσφέρει μια ιεραρχία στην πνευματική ανάπτυξη, δηλώνοντας ότι καλύτερος από τη γνώση είναι ο διαλογισμός, και καλύτερος από τον διαλογισμό είναι η παραίτηση από τους καρπούς όλης της εργασίας, γιατί, παραιτούμενος από τους καρπούς όλης της εργασίας, μπορείς να επιτύχεις ειρήνη. Εάν ένας άνθρωπος δεν μπορεί να παραιτηθεί από τους καρπούς της εργασίας, πρέπει να ασχοληθεί με την τελειοποίηση της γνώσης. Ωστόσο, ο διαλογισμός είναι καλύτερος από τη γνώση, και η καλύτερη είναι η παραίτηση από τους καρπούς όλης της εργασίας, γιατί αυτή οδηγεί στην αληθινή εσωτερική ειρήνη.

12-13

Αυτός που δεν είναι εχθρικός προς κανέναν αλλά είναι καλοσυνάτος φίλος προς όλα τα όντα, που δεν θεωρεί τον εαυτό του ιδιοκτήτη και είναι ελεύθερος από ψεύτικο εγώ, που είναι ίσος και στις θλίψεις και στην ευτυχία, που είναι ανεκτικός.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα αρχίζει να απαριθμεί τις ιδιότητες που έχει ένας άνθρωπος που έχει φτάσει σε υψηλό επίπεδο πνευματικής ανάπτυξης. Ένας τέτοιος άνθρωπος δεν είναι εχθρικός προς κανέναν, είναι ευγενικός και φιλικός προς όλα τα όντα, δεν θεωρεί τον εαυτό του ιδιοκτήτη, είναι ελεύθερος από εγωισμό και είναι σε θέση να διατηρήσει την ισορροπία τόσο στις θλίψεις όσο και στην ευτυχία και είναι ανεκτικός προς τους άλλους. Είναι επίσης ανεκτικός προς τους άλλους.

12-14

Πάντα ικανοποιημένος, ασχολείται με πνευματική υπηρεσία με αποφασιστικότητα, του οποίου το μυαλό και η λογική είναι στραμμένα σε Εμένα, αυτός που έτσι Μου υπηρετεί, είναι πολύ αγαπητός σε Εμένα.

Εξήγηση: Συνεχίζοντας την περιγραφή, ο Κρίσνα προσθέτει ότι ένας τέτοιος άνθρωπος είναι πάντα ικανοποιημένος, ασχολείται με πνευματική υπηρεσία με αποφασιστικότητα και το μυαλό και η λογική του είναι στραμμένα στον Θεό, και γι' αυτό είναι πολύ αγαπητός στον Κρίσνα. Ένας τέτοιος πιστός υπηρέτης είναι πολύ αγαπητός στον Κρίσνα.

12-15

Αυτός που δεν ενοχλεί τους άλλους και που δεν ενοχλείται από τους άλλους, που είναι ήρεμος τόσο στις χαρές όσο και στις λύπες, στους φόβους και στην ανησυχία, είναι πολύ αγαπητός σε Εμένα.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα συνεχίζει να περιγράφει τις ιδιότητες που έχει ένας πνευματικά ανεπτυγμένος άνθρωπος. Ένας τέτοιος άνθρωπος δεν ενοχλεί τους άλλους με τις πράξεις ή τα λόγια του και ο ίδιος δεν ενοχλείται από τις πράξεις άλλων ανθρώπων. Είναι σε θέση να διατηρήσει την ηρεμία σε όλες τις καταστάσεις - τόσο στις χαρές όσο και στις λύπες, στους φόβους και στην ανησυχία, και γι' αυτό είναι πολύ αγαπητός στον Κρίσνα. Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι πολύ αγαπητός στον Κρίσνα.

12-16

Ο πιστός Μου υπηρέτης, που δεν εξαρτάται από τη συνηθισμένη πορεία των γεγονότων, που είναι αγνός, επιδέξιος, ελεύθερος από έγνοιες και βάσανα και δεν προσπαθεί να επιτύχει αποτέλεσμα, είναι πολύ αγαπητός σε Εμένα.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα προσθέτει ότι είναι πολύ αγαπητός σε Αυτόν ένας τέτοιος υπηρέτης, που δεν εξαρτάται από τη συνηθισμένη πορεία των γεγονότων, είναι αγνός στις σκέψεις και στις πράξεις του, ξέρει να ενεργεί ανάλογα με τις περιστάσεις, είναι ελεύθερος από έγνοιες και βάσανα και δεν προσπαθεί να επιτύχει κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα στη δράση του, επειδή απλώς εκπληρώνει το καθήκον του χωρίς προσκόλληση. Απλώς εκπληρώνει το καθήκον του χωρίς προσκόλληση.

12-17

Αυτός που ούτε χαίρεται, ούτε λυπάται, ούτε θρηνεί, ούτε επιθυμεί και που έχει απαρνηθεί τόσο το καλό όσο και το κακό, αυτός που έτσι Μου υπηρετεί, είναι πολύ αγαπητός σε Εμένα.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα συνεχίζει να περιγράφει τις ιδιότητες που έχει ένας πνευματικά ανεπτυγμένος άνθρωπος. Ένας τέτοιος άνθρωπος δεν αφήνεται στην αγαλλίαση ή στη λύπη, δεν θρηνεί για το χαμένο και δεν επιθυμεί να αποκτήσει κάτι για τον εαυτό του. Έχει απαρνηθεί τόσο το καλό όσο και το κακό και γι' αυτό είναι πολύ αγαπητός στον Κρίσνα, κατανοώντας ότι όλα είναι θέλημα Θεού. Ένας τέτοιος πιστός υπηρέτης είναι πολύ αγαπητός στον Κρίσνα.

12-18

Αυτός που είναι ίσος προς φίλους και εχθρούς, που είναι αδιάφορος προς την τιμή και την ατίμωση, τη ζέστη και το κρύο, την ευτυχία και τη δυστυχία, τη δόξα και την ατιμία, που είναι πάντα ελεύθερος από επιβλαβή συντροφιά.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα συνεχίζει να απαριθμεί τις ιδιότητες ενός πνευματικά ανεπτυγμένου ανθρώπου. Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι ίσος προς φίλους και εχθρούς, δεν επηρεάζεται από την τιμή και την ατίμωση, τη ζέστη και το κρύο, την ευτυχία και τη δυστυχία, τη δόξα και την ατιμία. Αποφεύγει πάντα την επιβλαβή συντροφιά, που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την πνευματική του κατάσταση.

12-19

Πάντα ικανοποιημένος και ήσυχος, αδιάφορος προς την κατοικία, που έχει σταθερά εδραιωθεί στη γνώση και με πίστη Μου υπηρετεί, αυτός είναι πολύ αγαπητός σε Εμένα.

Εξήγηση: Ολοκληρώνοντας αυτή την απαρίθμηση, ο Κρίσνα προσθέτει ότι ένας πνευματικά ανεπτυγμένος άνθρωπος είναι πάντα ικανοποιημένος και ήσυχος, αδιάφορος προς την κατοικία του, σταθερά εδραιωμένος στην πνευματική γνώση και με πίστη υπηρετεί τον Θεό, και ένας τέτοιος άνθρωπος είναι πολύ αγαπητός στον Κρίσνα. Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι πολύ αγαπητός στον Κρίσνα.

12-20

Αυτοί που ακολουθούν αυτή την άφθαρτη οδό της πιστής υπηρεσίας και με πίστη αφοσιώνονται πλήρως σε Εμένα, καθιστώντας Εμένα τον υπέρτατο σκοπό τους, είναι εξαιρετικά αγαπητοί σε Εμένα.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα ολοκληρώνει το 12ο κεφάλαιο, τονίζοντας για άλλη μια φορά ότι όσοι ακολουθούν την άφθαρτη οδό της πιστής υπηρεσίας, αφοσιώνονται πλήρως σε Αυτόν και Τον καθιστούν τον υπέρτατο σκοπό τους, είναι εξαιρετικά αγαπητοί σε Αυτόν. Αυτό το κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στην εξήγηση της οδού της πιστής υπηρεσίας και στην περιγραφή των ιδιοτήτων που έχει ένας πνευματικά ανεπτυγμένος άνθρωπος, που ακολουθεί αυτή την οδό.